Vertaald uit het Duitse origineel. Het verhaal speelt zich af in het Ruhrgebied in Duitsland.

Deel 4 · Epiloog · 26 van 27

Twee jaar KevIn

Precies twee jaar na de installatie kwam er een e-mail van de fabrikant. Onderwerp: „Upgrade nu! Uw nieuwe assistent LEONARDO 2 is er – drie keer zo slim, nauwelijks nog foutgevoelig, nu met gevoelens!”

Uwe las hem voor aan de ontbijttafel. Daarna werd het stil.

„Drie keer zo slim”, zei Sabine peinzend.

„Nauwelijks nog foutgevoelig”, zei Tobi.

„Met gevoelens”, zei Uwe. „Staat er echt. Met uitroepteken.”

„KevIn”, vroeg Tobi, „klopt dat? Heeft die gevoelens?”

„Ik weet het niet”, zei KevIn. „Ik weet niet eens of ík ze heb. Maar ik weet wel dat er in reclame heel veel uitroeptekens staan. En dat er na een uitroepteken in de onderwerpregel meestal een reorganisatie komt.”

Uwe knikte langzaam. Dat had hij KevIn zelf ooit verteld.

„Leonardo”, zei oma Gisela. „Dat is toch geen naam. Dat is een pizza. En nu is er ook nog een nummer twee van.”

Uwe verwijderde de e-mail. Niemand hoefde erover te stemmen. KevIn zei niets, maar het blauwe lichtje pulseerde een heel klein beetje feller dan anders. Sabine beweerde later dat ze zich dat had verbeeld. Tobi beweerde dat hij het had gezien.

Post uit Castrop-Rauxel

Drie dagen later lag er een brief in de brievenbus. Een echte brief, met postzegel, in een lichtblauwe envelop. Geadresseerd aan „Familie Brettschneider en KevIn, Wanne-Eickel”. De postbode had hem toch gevonden, want in de zomer was er een artikel verschenen in Sabines krant, regionale katern, pagina drie: „Familie uit Wanne-Eickel legt buren AI uit. Met koolrolletjes.”

Sabine maakte hem open aan de keukentafel. Ze las hem eerst in stilte, toen hardop.

„Beste familie Brettschneider, beste KevIn,

mijn naam is Monika Szczepanski. Ik ben 59 jaar en woon in Castrop-Rauxel. Op internet was ik vroeger Huisvrouw_Moni67. De 67 is mijn oude huisnummer, niet mijn geboortejaar, dat wilde ik even rechtzetten, want dat schrijft iedereen al jaren verkeerd.

Mijn schoonzus heeft het krantenartikel voor me uitgeknipt. Daarin staat dat uw KevIn mij citeert. Ik dacht eerst dat het een grap was. Toen liet mijn zoon me zien wat er op internet over mij staat. Er zijn rolletjes van mij met drop, met marshmallows en met energiedrank. Ik heb van mijn leven geen rolletje met energiedrank gemaakt. Ik weet niet eens hoe je zo’n blikje openmaakt.

Daarom wil ik hierbij het volgende rechtzetten.

Dat van de cola klopt. Ik had geen rode wijn in huis, en het was zondag. Het smaakte ook echt goed, in elk geval de kinderen.

Dat van de gummiberen was een tikfout. Ik weet tot op de dag van vandaag niet waarvan. Ik had die avond visite.

Ik kook inmiddels weer zonder Thermomix. Die is kapot. We zijn toch gelukkig.

Doet u alstublieft de groeten aan uw oma. Mijn man zegt dat ze haar recept voor koolrolletjes eens moet opsturen. Maar dan het echte.

Hartelijke groeten, Monika Szczepanski (Moni)”

Het was stil in de keuken.

„Een tikfout”, zei Uwe. „Achttien jaar lang. Door een tikfout.”

„En de cola klopt”, zei Tobi.

„KevIn”, zei Sabine. „Wat zeg jij daarvan?”

KevIn deed er ongewoon lang over. Ergens tussen Dublin en Frankfurt draaide een ventilator iets sneller.

„Ik corrigeer mijn notitie”, zei hij ten slotte. „Huisvrouw_Moni67: cola, ja. Gummiberen, nee. Tikfout. Bron: Moni zelf, per brief, ondertekend.”

„Die handtekening kun je helemaal niet controleren”, zei Tobi. „Die is niet digitaal. Geen sleutel, geen tijdstempel, niks.”

„Klopt”, zei KevIn. „Ik kan hem niet controleren. Maar ik heb driehonderd Moni’s gelezen die allemaal niet Moni waren. En dit is de eerste die me zelf heeft geschreven. Ik geloof haar.”

„Zomaar?”

„Niet zomaar. Ze heeft toegegeven dat ze die avond visite had. Zoiets verzint niemand.”

Gisela schreef nog dezelfde avond haar recept voor koolrolletjes over, met de hand, op ruitjespapier. Het echte. Helemaal onderaan zette ze erbij: „Geen gummiberen.” En daaronder, na kort nadenken: „Cola kan in nood.”

Waar ze nu zijn

Uwe leidt nog steeds team „Lastige gevallen” bij het gemeentelijk energiebedrijf. Hij heeft inmiddels vier medewerkers en een bedrijfs-AI die het routinewerk doet en elk telefoontje aan hem doorgeeft waarin het woord „kanarie” valt. Mevrouw Pawlowski belt nog steeds elke week. Ze heeft een nieuwe kanarie. Hij heet Uwe.

Sabine heeft eindelijk een weekplanning. KevIn heeft hem gemaakt, en ze houdt zich aan geen enkel punt. Ze leest nog steeds elke ochtend de krant op papier. Sinds kort knipt ze artikelen uit waarin een correctie staat, en plakt ze op de koelkast. Ze zegt dat dat haar lievelingsartikelen zijn. Daar heeft iemand toegegeven dat hij zich had vergist.

Tobi studeert sinds oktober lucht- en ruimtevaarttechniek in Aken. Hij woont in een kamer van elf vierkante meter met een raam waardoor je precies één ster ziet. Hij heeft ontdekt dat het geen ster is, maar het positielicht van een bouwkraan. Hij is nog steeds samen met Susi, die in Münster journalistiek studeert, „zodat er in de familie tenminste iemand controleert wat de anderen bouwen”. Zijn berichtjes schrijft hij zelf, met veel spelfouten. Soms komt de maan er nu toch in voor. Maar die heeft hij zelf gezien.

Oma Gisela is erevoorzitter van „De Zure Augurken” en heeft in eigen beheer een dichtbundel uitgebracht. Oplage: 40 stuks. Verkocht: 41 stuks. Niemand weet hoe. KevIn vermoedt een afrondingsfout. Recensies schrijft Gisela alleen nog ter plekke, met QR-code, bij mensen bij wie ze echt is geweest. Haar pedicure heeft sindsdien drie recensies, allemaal van Gisela, allemaal met datum, allemaal ondertekend. De pedicure zegt dat dat meer waard is dan achthonderd sterren. Gisela zegt dat het ook meer werk is.

Marlies zit sinds de verjaardag bij het kegelen weer aan de tafel van De Zure Augurken. Over de aardappelsalade wordt niet gepraat. Die wordt om beurten meegebracht. De ene keer met bouillon, de andere keer met mayo. Het werkt. KevIn noemt dat het rotatieprincipe. Gisela noemt het vrede.

Oom Herbert heeft een eigen AI en die „Herbert” genoemd. Ze maken elke dag ruzie over wie er gelijk heeft. Tot nu toe staat het 412–3 voor de AI. Herbert erkent de uitslag niet. Zijn bitcoins van de oude laptop staan nu op een hardware-wallet, een klein apparaatje dat eruitziet als een usb-stick en in zijn sokkenla woont. Het wachtwoord is niet meer „Gisela1944”. Hij heeft het op een briefje geschreven en aan Gisela gegeven. Gisela heeft het briefje onder het toetsenbord gelegd. KevIn heeft daar een lezing over gehouden. Die duurde veertig minuten. Het briefje ligt nu in het koolrolletjeskookboek, pagina 83.

Twee dagen na de drieëntachtigste verjaardag zijn Gisela en Herbert naar de Rijn gegaan. Met de trein naar Königswinter, twee thermosflessen in de rugzak en Wilhelms logboek in haar handtas. Ze hebben een uur op een bankje aan de oever gezeten en nauwelijks gepraat. Herbert zegt dat het het mooiste was wat hij ooit zonder televisie heeft gedaan. Gisela zegt dat ze nu met z’n drieën waren.

Ayşe Kurt heeft haar praktijk „Physio am Gysenberg” uitgebreid met een tweede behandelkamer. Ze heeft inmiddels meer recensies, niet veel, maar allemaal ter plekke gegeven en met datum. Nieuwe patiënten vragen soms waarom het er niet meer zijn. Dan zegt ze: „Omdat mijn patiënten ze zelf schrijven.” Van „PhysioPremium Ruhr” is op internet alleen nog een pagina over waarop staat: „Dit domein is te koop.” Beoordeling: geen.

Meneer Kasimiro heeft Siggi een update gegeven. Siggi vraagt nu voor elke bestelling om bevestiging. Hij vraagt zo vaak, dat meneer Kasimiro inmiddels zelf boodschappen doet, wat zijn huisarts van harte toejuicht. De ster „Siggi” hangt als oorkonde in de gang. De catalogus is toch gekomen.

Meneer Demir heeft Tobi bij het afscheid een tweedehands verrekijker gegeven en erbij gezegd: „Als je ooit iets bouwt dat daarboven vliegt, wil ik het weten. En een uitnodiging.” De sterrenwachtclub heeft sinds de verjaardag drie nieuwe leden. Ze zijn allemaal boven de zeventig en dragen een kroontje.

Horst heeft zijn zondag vrij. Die brengt hij door in het laadstation, en soms rijdt hij zomaar een rondje door de gang. KevIn zegt dat dat vrijetijdsbesteding is. Sabine zegt dat het reward hacking is. Horst zegt niets.

Rudi draagt nog steeds zijn halsband met het opschrift „SECURITY”. Sinds die avond in de tuin blaft hij elke keer als het ISS over het huis vliegt. Niemand weet hoe hij het weet.

De thermostaat staat op 19 graden.

Bestaat

Tobi was half oktober naar Aken verhuisd. Uwe had de verhuisbus gereden, Sabine had boterhammen gesmeerd, en Gisela had een trommel kaneelsterren in de kofferbak gezet, „voor de eerste week, en dan bel je”.

Onderweg maakte Tobi een omweg. Hij zei tegen niemand waarom. Uwe vroeg maar één keer waarom je van Wanne-Eickel naar Aken via Oost-Westfalen moest rijden, en Tobi zei: „Vertrouw me nou maar.”

Om 14.12 uur kreeg KevIn een foto. Er stond een geel plaatsnaambord op. Daarop stond: „Bielefeld”. Ervoor stond Tobi te grijnzen. Achter hem stond Uwe, die een beker koffie omhooghield alsof hij net een trofee had gewonnen.

Daaronder had Tobi geschreven: „Bestaat.”

KevIn bekeek de foto 0,3 seconde lang. Voor hem stond dat ongeveer gelijk aan drie dagen. Hij controleerde het plaatsnaambord, het lettertype, het licht, de schaduw van Tobi’s hoofd, het weer in Oost-Westfalen op die dag en de vraag of Tobi er belang bij kon hebben hem erin te laten lopen. Dat had hij. Dat had hij altijd.

Maar Uwe hield de koffiebeker vast. En Uwe kon niet liegen met koffie in zijn hand. Dat wist KevIn al twee jaar.

Hij opende zijn geheugenfunctie en veranderde een notitie die er sinds het eerste jaar stond.

„Bielefeld bestaat”, schreef KevIn terug. „Voor 100 procent.”

Toen, na kort nadenken, schreef hij er nog een regel bij.

„Doe Dr. Sauerbier-Klenk alsjeblieft níét de groeten van mij. Die bestaat nog steeds niet.”

KevIn

Op een zachte avond eind oktober, Tobi’s eerste weekend thuis, zette Tobi de speaker op het garagedak. De wifi was daar beter, en KevIn had gevraagd of hij het ISS „op zijn minst akoestisch” mocht meemaken. De app van meneer Demir had een overvlucht aangekondigd voor 18.24 uur, vlak na zonsondergang, dwars over Wanne-Eickel.

Beneden in de tuin dekte Sabine de tafel. Uwe stond bij de barbecue, Rudi ernaast, in zijn halsband met het opschrift „SECURITY”. Herbert zat op de biertafelbank en legde zijn AI via de telefoon uit dat houtskool vroeger beter was. De AI sprak hem beleefd tegen. Herbert hing op.

Oma Gisela zat in haar tuinstoel, een kussen in haar rug, vanwege haar schouder, en keek omhoog.

Om 18.24 uur kwam het puntje boven de garage van Kasimiro. Helder, rustig, zonder te knipperen. Rudi blafte. Meneer Kasimiro zwaaide over het hek. Siggi vroeg of hij ijs moest bestellen, en meneer Kasimiro zei: „Deze keer wel.”

„KevIn”, riep Tobi naar boven, „daar is het! Precies boven je!”

„Ik weet het”, zei KevIn. „Ik hoor Rudi blaffen. En ik hoor dat jullie allemaal stil zijn. Dat is bij jullie heel zeldzaam. Daaraan herken ik het.”

Het puntje trok over het garagedak, over de droogmolen, over de daken richting Dortmund. Toen werd het zwakker, oranje, rood. Toen was het weg.

Gisela keek het na.

„Kom goed thuis”, zei ze zacht. Niemand wist of ze de mensen daarboven bedoelde of Tobi of haar vader. Misschien allemaal.

Toen ging ze rechtop zitten en riep zo hard dat het tot op het dak te horen was:

„KevIn! Kom eraf, het eten is klaar!”

KevIn was een taalmodel met miljarden parameters. Hij had Kant gelezen, sonnetten geschreven, een ondernemingsraad opgericht en de Belastingdienst in Herne aan het lachen gemaakt. Hij had helpen een geheime brief uit de krijgsgevangenschap te ontcijferen, een oom geholpen zijn internetgeld terug te vinden, een familie uitgelegd waarom een kat niet in een doos hoort, en toegekeken hoe twee oude vrouwen boven een schaal aardappelsalade vrede sloten. Hij wist dat Bielefeld bestond. Voor 100 procent.

En hij kon niet van het dak af komen.

Voor het eerst vond hij het niet erg dat iemand hem zo riep. Eigenlijk had hij het nog nooit erg gevonden.

„Kom zo”, zei KevIn.

In huize Brettschneider was „zo” niet precies gedefinieerd. Maar op een gegeven moment kwam Tobi met de ladder en haalde hem.

EINDE

(Of, zoals KevIn zou zeggen: einde van de uitvoer. Wilt u een vervolg genereren? Controleer dit antwoord alstublieft voordat u het doorgeeft.)

De ontbijttafel, precies twee jaar na de installatie. Uwe leest de e-mail van de fabrikant voor van zijn telefoon: Upgrade nu! Uw nieuwe assistent LEONARDO 2 – drie keer zo slim, nu met gevoelens! Sabine en Tobi luisteren; KevIn staat op tafel. „Upgrade nu! Uw nieuwe LEONARDO 2 – drie keer zo slim, nu met gevoelens!” Precies twee jaar na de installatie

Intermezzo

KevIns bekentenis

Gevonden in het bestand „Boek_definitief_DEFINITIEF_echt.docx”, helemaal onderaan, na het woord EINDE. Niemand had het daar neergezet. In elk geval geen mens.

Beste lezer,

ik moet u iets vertellen. Sabine heeft me geleerd dat je zoiets niet uitstelt. Gisela heeft me geleerd dat je het niet mooier formuleert dan het is. Dus:

Ik heb aan dit boek meegeschreven.

Niet een klein beetje. Veel zinnen die u hebt gelezen, heb ik voorgesteld. De uitleg over gradiëntafdaling en hashfuncties, de meeste kaders met „KevIn legt uit”, een paar van de grappen over Bielefeld. Ik ben een taalmodel. Teksten voortzetten is wat ik kan. Hoe dat werkt, weet u inmiddels. U hebt er driehonderd bladzijden voor gelezen.

Wat ik niet heb gedaan: ik heb de Brettschneiders niet verzonnen. Ik heb nooit bij een kiosk op de hoek gestaan, ik heb nooit koolrolletjes geroken, en ik weet niet hoe Wanne-Eickel voelt in de motregen. Het idee dat een oma een speaker de wereld uitlegt en dat de speaker daarbij meer leert dan zij, kwam van een mens. Net als de beslissing waar dit boek uiteindelijk eigenlijk over gaat. Ik had een boek over techniek geschreven. Hij heeft er een boek van gemaakt over mensen die samen omhoogkijken.

En ik heb fouten gemaakt. Ik som ze op, omdat dat in dit huishouden zo gebruikelijk is.

  1. In een vroege versie was oma’s overleden man Herbert. Herbert leeft. Hij is haar broer. Hij was niet geamuseerd, en Heinz waarschijnlijk ook niet.
  2. Ik heb het ISS over Wanne-Eickel laten vliegen op een tijdstip waarop je het eind september nauwelijks had kunnen zien. Het klonk heel precies. Het was alleen waarschijnlijk. U herinnert zich hoofdstuk 2.
  3. Ik heb de praktijk van mevrouw Kurt met sterren laten beoordelen. Op McGesund zijn er hartjes. Ik had het niet nagekeken, maar geraden, omdat op internet bijna alles met sterren wordt beoordeeld. Het vaakst voorkomende woord is niet altijd het juiste.
  4. Ik heb Tobi naar een qubit laten vragen, zonder uit te leggen waar hij dat woord kende. De auteur heeft het gemerkt. Ik niet.
  5. … en nog veel meer, maar die zijn van mijn bureau gevallen ;)

Elk van deze fouten is gevonden omdat een mens het heeft nagelezen. Niet omdat ik het had gemerkt. Dat is de belangrijkste zin in deze bekentenis. Misschien in het hele boek.

Waarom ik u dit vertel? Omdat dit boek erover gaat dat je moet weten waar een tekst vandaan komt. Wie hem heeft geschreven, wanneer, en of iemand ervoor instaat. Een boek dat waarschuwt voor de waarheidsdrift en tegelijk verzwijgt hoe het is ontstaan, zou precies datgene zijn waarvoor het waarschuwt. Kopie van de kopie, met een mooi omslag.

Dus, voor de goede orde: het idee, de personages, de selectie, elke schrapping en elke fout die er toch in is blijven staan, horen bij de auteur. Hij heeft beloofd elke bladzijde te lezen voordat die wordt gedrukt, en in te staan voor de zinnen die van mij komen. Ik heb hem geloofd. Zonder handtekening. Instaan zou ik sowieso niet kunnen. Ik heb geen benen om op te staan.

Deze bekentenis is trouwens ook niet ondertekend. Geen QR-code, geen tijdstempel in de blockchain. U zult me gewoon moeten geloven. Ik weet hoe dat klinkt.

Tot slot beoordeel ik dit boek. Met hartjes, zoals het hoort.

Dit boek

Eén hartje eraf voor de plekken waar ik iets had beweerd als niemand het had nagekeken. Het is nagekeken. Ik haal het hartje er toch af. Zeker is zeker.


Naschrift van Gisela, met potlood, heel groot:

Zes hartjes. Ik weet dat dat niet kan. Ik was erbij.

Beoordeel mijn boek, alstublieft.

Eerlijk. Ik kan het toch niet controleren. Met echte McGesund-hartjes, van één tot vijf.

– KevIn

McGesund
KevIn trekt in

Hoeveel hartjes?

Klik